{"id":33047,"date":"2021-07-11T23:30:11","date_gmt":"2021-07-11T21:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?p=33047"},"modified":"2021-07-11T23:30:12","modified_gmt":"2021-07-11T21:30:12","slug":"jak-perseverance-radzi-sobie-na-marsie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/jak-perseverance-radzi-sobie-na-marsie\/","title":{"rendered":"Jak Perseverance radzi sobie na Marsie?"},"content":{"rendered":"\n

W ostatnim czasie o Perserverancie mogli\u015bmy us\u0142ysze\u0107 niejednokrotnie. Jest to planetarny \u0142azik, kt\u00f3ry odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w misji organizowanej przez NASA <\/strong>\u2013 Mars 2020. Perseverance wyl\u0105dowa\u0142 na Marsie ju\u017c kilka miesi\u0119cy temu i od tamtej pory nieprzerwanie bada marsja\u0144ski krater Jezero. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mars 2020 \u2013 podb\u00f3j Czerwonej Planety<\/h2>\n\n\n\n

Mars 2020 to misja organizowanych przez NASA, o kt\u00f3rej w ostatnim czasie sta\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 g\u0142o\u015bno. Jest to bezza\u0142ogowy program badawczy, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest zbadanie marsja\u0144skiego krateru Jezero<\/strong>. Pocz\u0105tek misji mia\u0142 miejsce niemal dok\u0142adnie rok temu \u2013 w lipcu 2020. W jej sk\u0142ad wesz\u0142y modu\u0142 przelotowy, l\u0105downik z \u017curawiem, \u0142azik Perseverance oraz helikopter Ingenuity.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Start misji Perseverance, 30 lipca 2020 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: NASA\/Joel Kowsky, Flickr<\/a> (CC BY-NC-ND 2.0<\/a>)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno lot, jak i l\u0105dowanie sondy na Marsie dostarczy\u0142y nam wielu emocji. Wiele os\u00f3b z zapartym tchem czeka\u0142o na informacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 l\u0105dowania. Po pewnym czasie na Ziemi\u0119 dotar\u0142y wie\u015bci, \u017ce ta cz\u0119\u015b\u0107 misji zosta\u0142a zako\u0144czona powodzeniem.<\/p>\n\n\n\n

18 lutego 2021 roku o godzinie 20:56 UTC \u0142azik Perseverance po raz pierwszy dotkn\u0105\u0142 powierzchni Marsa. <\/strong>Wszystko zako\u0144czy\u0142o si\u0119 pe\u0142nym sukcesem \u2013 pojazd nie zosta\u0142 w \u017cadnym stopniu uszkodzony i ju\u017c kilka minut p\u00f3\u017aniej wykona\u0142 pierwsze zdj\u0119cie z powierzchni Czerwonej Planety. Bez w\u0105tpienia by\u0142o to jedno z najwi\u0119kszych dotychczasowych kosmicznych wydarze\u0144<\/a> tego roku.<\/p>\n\n\n\n

\u0141azik Perseverance a poszukiwanie \u017cycia na Marsie<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Krater Jezero; zdj\u0119cie wykonane przez orbiter Mars Express. Po lewej stronie wida\u0107 delt\u0119 dawnej rzeki, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em pr\u00f3bek badawczych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Celem misji Mars 2020 jest znalezienie dowod\u00f3w istnienia w przesz\u0142o\u015bci drobnoustroj\u00f3w oraz wody na Marsie. Zadaniem \u0142azika Perseverance jest m.in. zebranie pr\u00f3bek rdzeni skalnych i gleby powierzchniowej, dokonanie pomiar\u00f3w niezb\u0119dnych do zaplanowania przysz\u0142ych ekspedycji oraz pr\u00f3ba otrzymania tlenu z marsja\u0144skiej atmosfery<\/strong>. Je\u017celi uda si\u0119 zebra\u0107 pr\u00f3bki oraz dane na temat warunk\u00f3w panuj\u0105cych na Czerwonej Planecie, naukowcy b\u0119d\u0105 mieli szerokie pole do popisu. Przysz\u0142e analizy dostarcz\u0105 nam wielu cennych informacji i pozwol\u0105 lepiej przygotowa\u0107 si\u0119 do potencjalnych za\u0142ogowych wypraw na Marsa<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce bada\u0144 nie jest przypadkowe \u2013 jak podejrzewaj\u0105 naukowcy, krater Jezero by\u0142 niegdy\u015b jeziorem g\u0142\u0119bokim na 250 metr\u00f3w<\/strong>. Z tego wzgl\u0119du zosta\u0142 uznany za idealne miejsce do szukania dowod\u00f3w na istnienie \u017cycia. Jezero znajduje si\u0119 na zachodniej granicy r\u00f3wniny Isidis, na p\u00f3\u0142noc od r\u00f3wnika Marsa i kilka tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od miejsca l\u0105dowania \u0142azika Curiosity. Podczas planowania misji zastanawiano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad lokalizacjami takimi jak Columbia Hills w kraterze Gusev, krater Eberswalde, krater Holden, Marth Vallis, Syrtis Major Planum, Nilli Fossae oraz Melas Chasma. Ka\u017cde z nich ma pewne walory, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0105 to atrakcyjne miejsca do prowadzenia bada\u0144. Niewykluczone, \u017ce kolejne misje NASA b\u0119d\u0105 dotyczy\u0107 w\u0142a\u015bnie tych punkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Konstrukcja \u0142azika Perseverance<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0141azik Perseverance to rzecz jasna najwa\u017cniejszy element ca\u0142ej misji. Sonda zosta\u0142a zaprojektowana przez zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w, kt\u00f3ry wcze\u015bniej pracowa\u0142 nad \u0142azikiem Curiosity<\/strong>. Oba pojazdy s\u0105 do\u015b\u0107 podobne pod wzgl\u0119dem konstrukcji, lecz w przypadku nowszego modelu wprowadzono kilka modyfikacji. Ulepszono przede wszystkim ko\u0142a, kt\u00f3re musz\u0105 odznacza\u0107 si\u0119 jak najwy\u017csz\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 na trudnej powierzchni Marsa. Zdj\u0119cia zniszcze\u0144 dokonanych na ko\u0142ach Curiosity przez jazd\u0119 po Czerwonej Planecie na dobre utkn\u0119\u0142y w g\u0142owach in\u017cynier\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zapomnieli o tym podczas projektowania nast\u0119pnika. Pozosta\u0142e zmiany dokonane w \u0142aziku Perseverance to mi\u0119dzy innymi nowy system pobierania pr\u00f3bek oraz wi\u0119kszy zestaw instrument\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Projekty tego typu wymagaj\u0105 ogromnej precyzji i niezwykle dok\u0142adnego planowania. Warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce atmosfera i powierzchnia Marsa znacznie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od ziemskich warunk\u00f3w \u2013 wobec tego konieczne jest odpowiednie dostosowanie ca\u0142ej konstrukcji. \u0141azik wyposa\u017cono w wiele innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 na celu u\u0142atwi\u0107 mu prac\u0119 na Marsie i umo\u017cliwi\u0107 uko\u0144czenie kolejnych etap\u00f3w misji ze stuprocentowym powodzeniem.<\/p>\n\n\n\n

Jakimi narz\u0119dziami dysponuje marsja\u0144ski \u0142azik?<\/h3>\n\n\n\n

Konstrukcja Perseverance obejmuje rami\u0119 robotyczne o d\u0142ugo\u015bci a\u017c 2,1 metra, na kt\u00f3rego ko\u0144c\u00f3wce mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju instrumenty. Ponadto pojazd wyposa\u017cono w zestaw 23 kamer, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma przypisan\u0105 konkretn\u0105 funkcj\u0119. Na pok\u0142adzie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwa mikrofony, kt\u00f3re po raz pierwszy pozwoli\u0142y na dostarczenie i przetwarzanie d\u017awi\u0119k\u00f3w z powierzchni Czerwonej Planety<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W sk\u0142ad zestawu instrument\u00f3w \u0142azika Perseverance wchodz\u0105:<\/p>\n\n\n\n

  • MEDA \u2013 stacja pogodowa umo\u017cliwiaj\u0105ca pomiary wiatru, temperatury, ci\u015bnienia, wilgotno\u015bci oraz promieniowania;<\/li>
  • MOXIE \u2013 demonstrator technologii wytwarzania tlenu z marsja\u0144skiej atmosfery;<\/li>
  • RIMFAX \u2013 georadar, kt\u00f3rego zadaniem jest pomiar w wysokiej rozdzielczo\u015bci profilu ska\u0142 pod powierzchni\u0105 planety;<\/li>
  • SHERLOCK \u2013 spektrometr do badania mineralogii ska\u0142 i wykrywania zwi\u0105zk\u00f3w organicznych;<\/li>
  • PIXL \u2013 planetarny instrument do litochemii rentgenowskiej;<\/li>
  • SuperCam \u2013 zestaw spektrometr\u00f3w, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest analiza ska\u0142 i gleb;<\/li>
  • Mastcam-Z \u2013 kamery panoramiczne i stereoskopowe z obiektywem zmiennoogniskowym.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Towarzysz Perseverance \u2013 helikopter Ingenuity pierwszym \u015bmig\u0142owcem na obcej planecie<\/h2>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    In\u017cynierowie programu badawczego Mars 2020 zadbali o to, aby \u0142azik Perseverance nie czu\u0142 si\u0119 samotnie na Czerwonej Planecie. Wraz z nim wys\u0142ali tam helikopter Ingenuity, kt\u00f3ry towarzyszy mu w tej wymagaj\u0105cej i d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy. <\/p>\n\n\n\n

    Helikopter Ingenuity to pierwszy w historii \u015bmig\u0142owiec-dron umieszczony na obcej planecie<\/strong>. Jego testy z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0105 si\u0119 do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania in\u017cynier\u00f3w i rozwoju projekt\u00f3w zwi\u0105zanych z lataj\u0105cymi kosmicznymi maszynami. G\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem projektu jest sprawdzenie, czy w przysz\u0142o\u015bci mo\u017cliwa b\u0119dzie eksploracja Marsa z wykorzystaniem urz\u0105dze\u0144 lataj\u0105cych w jego rzadkiej atmosferze. Zadaniem Ingenuity b\u0119dzie przetestowanie technologii wykrywania interesuj\u0105cych obiekt\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na planecie, a wszelkie zebrane dane oraz wykonane zdj\u0119cia maj\u0105 by\u0107 przesy\u0142ane do \u0142azika. <\/p>\n\n\n\n

    Perseverance i jego dotychczasowe sukcesy<\/h2>\n\n\n\n

    Od wyl\u0105dowania \u0142azika Perseverance na Marsie min\u0119\u0142o ju\u017c kilka dobrych miesi\u0119cy. Jak przez ten czas pojazd radzi\u0142 sobie na zupe\u0142nie obcej planecie?<\/p>\n\n\n\n

    Do tej pory urz\u0105dzenia znajdowa\u0142y si\u0119 w fazie testowej. Na Ziemi\u0119 uda\u0142o si\u0119 przekaza\u0107 w g\u0142\u00f3wnej mierze zdj\u0119cia z powierzchni Marsa. Przed przyst\u0105pieniem do g\u0142\u00f3wnego etapu programu badawczego nale\u017ca\u0142o przetestowa\u0107 wszystkie instrumenty, aby kolejne fazy przebiega\u0142y zgodnie z za\u0142o\u017ceniami. Do najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 z \u017cycia Perseverance i Ingenuity zaliczy\u0107 nale\u017cy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    • l\u0105dowanie \u0142azika na Marsie \u2013 18 lutego 2021 roku;<\/li>
    • pierwszy test funkcji nap\u0119du \u2013 4 marca 2021 roku;<\/li>
    • umieszczenie na powierzchni Marsa helikoptera Ingenuity \u2013 3 kwietnia 2021 roku;<\/li>
    • zarejestrowanie przez instrument MEDA pierwszego raportu pogodowego \u2013 3\u20134 kwietnia 2021 roku;<\/li>
    • pierwszy test lotu Ingenuity \u2013 19 kwietnia 2021 roku;<\/li>
    • przekszta\u0142cenie dwutlenku w\u0119gla znajduj\u0105cego si\u0119 w marsja\u0144skiej atmosferze w 5,37 gram tlenu dzi\u0119ki instrumentowi MOXIE \u2013 20 kwietnia 2021 roku.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

      Co dalej?<\/h2>\n\n\n\n

      Zar\u00f3wno \u0142azik Perseverance, jak i helikopter Ingenuity znajduj\u0105 si\u0119 teraz w fazie w\u0142a\u015bciwej i rozpoczynaj\u0105 poszukiwania \u017cycia na Marsie<\/strong>. NASA oficjalnie przekaza\u0142a informacj\u0119, \u017ce \u0142azik zako\u0144czy\u0142 ju\u017c wszystkie wymagane testy i uda\u0142 si\u0119 w kierunku po\u0142udniowym. Tam w\u0142a\u015bnie rozpoczn\u0105 si\u0119 badania na dnie krateru Jezero.<\/p>\n\n\n\n

      Zadaniem Perseverance na najbli\u017csze tygodnie jest odnalezienie i zebranie informacji na temat najstarszych form geologicznych. Cz\u0119\u015bci\u0105 misji jest tak\u017ce przetestowanie systemu automatycznej nawigacji, kt\u00f3ry jest kluczowy w pokonywaniu kolejnych przejazd\u00f3w. \u0141azik zajmie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zebraniem pr\u00f3bek ska\u0142 i marsja\u0144skiego regolitu. W przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 one transportowane na Ziemi\u0119 w celu wykonania dok\u0142adnych bada\u0144 i analiz. \u0141azikowi ca\u0142y czas towarzyszy dron Ingenuity, kt\u00f3ry pomaga mu w rozpoznawaniu terenu oraz sprawdza swoje mo\u017cliwo\u015bci. Co ciekawe, helikopter mia\u0142 ju\u017c jedn\u0105 do\u015b\u0107 powa\u017cn\u0105 anomali\u0119 podczas lotu. Na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o mu si\u0119 jednak w pe\u0142ni bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Marsja\u0144ski wiatr zarejestrowany przez mikrofony<\/h2>\n\n\n\n
      \n