{"id":32648,"date":"2021-05-10T21:13:42","date_gmt":"2021-05-10T19:13:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?p=32648"},"modified":"2021-05-10T21:13:42","modified_gmt":"2021-05-10T19:13:42","slug":"ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/","title":{"rendered":"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z&#8230; kom\u00f3rek \u017cab"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rozw\u00f3j technologii w ostatnich latach nabra\u0142 prawdziwego tempa, oferuj\u0105c coraz to nowsze rozwi\u0105zania w niemal ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia. Jedn\u0105 z niedawno opracowanych nowo\u015bci s\u0105 ksenoboty, czyli \u017cywe roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Brzmi abstrakcyjnie? To dopiero pocz\u0105tek.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rozw\u00f3j biotechnologii na przestrzeni lat, czyli sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 ksenoboty<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-1024x576.jpg\" alt=\"biotechnologia\" class=\"wp-image-32651\" srcset=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-696x392.jpg 696w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-1068x601.jpg 1068w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia-747x420.jpg 747w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biotechnologia.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Biotechnologia to dziedzina, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy zagadnienia z zakresu technologii, matematyki oraz szeroko poj\u0119tej biologii. <strong>W ostatnich latach mo\u017cna by\u0142o dostrzec ogromny rozw\u00f3j tego kierunku, czego efektem jest wiele prze\u0142omowych odkry\u0107 i projekt\u00f3w<\/strong>. Cho\u0107 to stosunkowo m\u0142oda dziedzina, ju\u017c teraz jest uznawana za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych nauk XXI wieku. Cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 tak\u017ce z opini\u0105, \u017ce to \u015bwietny wyb\u00f3r w kwestii <a href=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/zawody-przyszlosci-co-warto-studiowac\/\">kszta\u0142cenia si\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142owo \u201ebiotechnologia\u201d po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 w 1917 roku. Zosta\u0142o wtedy u\u017cyte w kontek\u015bcie opisu proces\u00f3w, kt\u00f3re zachodzi\u0142y podczas tworzenia produkt\u00f3w z wykorzystaniem organizm\u00f3w \u017cywych. Tak naprawd\u0119 rozw\u00f3j tej dziedziny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jednak znacznie wcze\u015bniej. <strong>Ludzie niemal od pocz\u0105tku historii wytwarzaj\u0105 chleb, wino czy piwo; udomawiaj\u0105 zwierz\u0119ta i uprawiaj\u0105 ro\u015bliny. Wszystko to jest w\u0142a\u015bnie form\u0105 biotechnologii \u2013 wykorzystaniem proces\u00f3w biologicznych na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecne metody pozwalaj\u0105 na osi\u0105gni\u0119cie naprawd\u0119 niesamowitych wynik\u00f3w. Do licznych mo\u017cliwo\u015bci biotechnologii nale\u017cy mi\u0119dzy innymi uzyskanie organizm\u00f3w zmodyfikowanych genetycznie, czyli GMO. Ich genomy zmienia si\u0119 za pomoc\u0105 zaawansowanych technik in\u017cynierii genetycznej w celu uzyskania okre\u015blonych cech fizjologicznych. Innym przyk\u0142adem jest projektowanie ro\u015blin i zwierz\u0105t transgenicznych, kt\u00f3re s\u0105 w stanie wyprodukowa\u0107 po\u017c\u0105dane zwi\u0105zki chemiczne. <strong>Nowoczesna biotechnologia otwiera drzwi na wiele prze\u0142omowych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do usprawnienia proces\u00f3w przemys\u0142owych, medycznych oraz technologicznych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">In\u017cynieria genetyczna a etyka bada\u0144 naukowych<\/h2>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j in\u017cynierii genetycznej budzi wiele kontrowersji. Wielu ludzi obawia si\u0119 tak odwa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 ze strony naukowc\u00f3w i podaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 etyk\u0119 prowadzonych bada\u0144. Obawy te s\u0105 w pe\u0142ni zrozumia\u0142e \u2013 ludzie zawsze odczuwali strach przed tym, co nieznane lub sprzeczne z natur\u0105. Najwi\u0119kszy problem wi\u0105\u017ce si\u0119 z kwesti\u0105 poznania. <strong>Modyfikacje genetyczne, podobnie jak rozw\u00f3j <\/strong><a href=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/sztuczna-inteligencja-jak-moze-wygladac-nasza-przyszlosc\/\"><strong>sztucznej inteligencji<\/strong><\/a><strong>, rodzi wiele pyta\u0144 dotycz\u0105cych ingerencji w systemy, kt\u00f3rych nie rozumiemy jeszcze w stu procentach<\/strong>. Efektem takich dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 wiele nieoczekiwanych konsekwencji \u2013 nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo zwyczajnie si\u0119 tego obawia.<\/p>\n\n\n\n<p>To jednak nie zatrzymuje naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy na podstawie licznych bada\u0144 i projekt\u00f3w staraj\u0105 si\u0119 zrozumie\u0107 naturalne mechanizmy i wykorzysta\u0107 potencja\u0142 otaczaj\u0105cej nas przyrody. <strong>W ostatnich latach bardzo g\u0142o\u015bno zrobi\u0142o si\u0119 o tak zwanych ksenobotach, czyli \u017cywych robotach z kom\u00f3rek \u017cab<\/strong>. Biotechnologia zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c znacznie wykroczy\u0107 poza tematy takie jak GMO, kt\u00f3re jeszcze niedawno wydawa\u0142y si\u0119 bardzo zaawansowane. Kolejne lata bada\u0144 przynios\u0105 nam zapewne kolejne fascynuj\u0105ce odkrycia \u2013 teraz jednak skupmy si\u0119 na \u017cywych, \u017cabich robotach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wykorzystanie \u017cab w technice \u2013 czym s\u0105 ksenoboty?<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"UVM and Tufts Team Builds First Living Robots\" width=\"696\" height=\"392\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/aQRBCCjaYGE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/roboty-boston-dynamics-co-potrafia-i-do-czego-sa-wykorzystywane\/\">Roboty<\/a> najcz\u0119\u015bciej kojarz\u0105 nam si\u0119 ze skomplikowanymi maszynami stworzonymi z my\u015bl\u0105 o wykonywaniu konkretnych zada\u0144. <strong>Do czego jednak maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 \u017cywe roboty opracowane przez naukowc\u00f3w z University of Vermont?<\/strong> Dla wielu os\u00f3b temat ten mo\u017ce przypomina\u0107 scenariusz z filmu science fiction, a nie rzeczywisto\u015b\u0107. To jednak dzieje si\u0119 naprawd\u0119 i z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy \u015bwiadkami wykorzystania w praktyce tych \u017cywych twor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ksenoboty, bo tak nazywane s\u0105 roboty stworzone przez ameryka\u0144skich naukowc\u00f3w, to maszyny wykonane z materia\u0142\u00f3w biologicznych, a dok\u0142adniej z kom\u00f3rek macierzystych \u017cab<\/strong>. Wszystkie badania, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do urzeczywistnienia tego projektu, zosta\u0142y sfinansowane przez DARPA \u2013 ameryka\u0144sk\u0105 Agencj\u0119 Zaawansowanych Projekt\u00f3w Badawczych w Obszarze Obronno\u015bci. To organizacja, kt\u00f3ra przeznacza ogromne \u015brodki finansowe na badania i projekty naukowe, kt\u00f3re pierwotnie znajduj\u0105 zastosowanie w wojsku, a potem w przestrzeni cywilnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowanie pierwszych \u017cywych robot\u00f3w by\u0142o zadaniem bardzo wymagaj\u0105cym i czasoch\u0142onnym. <strong>Zesp\u00f3\u0142 w pierwszej kolejno\u015bci skoncentrowa\u0142 si\u0119 na wprowadzeniu informacji o biofizycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach pojedynczych kom\u00f3rek sk\u00f3ry i mi\u0119\u015bnia sercowego \u017caby do skomplikowanego algorytmu, kt\u00f3rego celem by\u0142o symulowanie dzia\u0142ania darwinowskiej ewolucji<\/strong>. W kolejnym etapie bada\u0144 algorytm sam \u201euczy\u0142 si\u0119\u201d na podstawie wprowadzonych danych. Ca\u0142y ten proces odbywa\u0142 si\u0119 za po\u015brednictwem superkomputer\u00f3w Deep Green znajduj\u0105cych si\u0119 na University of Vermont. Algorytm przez miesi\u0105ce swojej pracy wybiera\u0142 twory najlepiej odpowiadaj\u0105ce za\u0142o\u017ceniom projektant\u00f3w, aby nast\u0119pnie wcieli\u0107 je w \u017cycie. Embriony pobrane od \u017caby zosta\u0142y z\u0142o\u017cone na podstawie projektu opracowanego przez komputery. Do tego celu wykorzystano niewielkie szczypce i elektrody, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych pod mikroskopem zmieniono u\u0142o\u017cenie kom\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak wygl\u0105daj\u0105 ksenoboty? Budowa \u017cabich robot\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"482\" src=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-1024x482.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-32652\" srcset=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-1024x482.png 1024w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-300x141.png 300w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-768x362.png 768w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-696x328.png 696w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-1068x503.png 1068w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot-892x420.png 892w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ksenobot.png 1223w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ksenobot wed\u0142ug symulacji i ksenobot w rzeczywisto\u015bci. \u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_xenobot_in_simulation_and_reality.png\" rel=\"external nofollow\">Wikimedia Commons<\/a> (<a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0\/deed.en\" rel=\"external nofollow\">CC BY-SA 4.0<\/a>)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opracowane roboty swoj\u0105 struktur\u0105 nie przypomina\u0142y niczego, co dotychczas uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107<\/strong>. Wykorzystane kom\u00f3rki sk\u00f3ry oraz mi\u0119\u015bnia sercowego odgrywa\u0142y kluczow\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu \u017cywych twor\u00f3w. Kom\u00f3rki sk\u00f3ry stanowi\u0142y szkielet, natomiast kom\u00f3rki mi\u0119\u015bnia sercowego, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 specyfik\u0119, odpowiada\u0142y za ruch. Cz\u0119\u015b\u0107 z robot\u00f3w ma charakterystyczn\u0105 dziurk\u0119 w \u015brodku. Celem u\u017cycia tego elementu by\u0142o zmniejszenie oporu cieczy, w kt\u00f3rej si\u0119 porusza\u0142y, a ponadto mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsadzenia czego\u015b do \u015brodka na kolejnym etapie bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kom\u00f3rki wykorzystane do opracowania biologicznych robot\u00f3w pobrano od afryka\u0144skiej \u017caby szponiastej (<\/strong><strong><em>Xenopus laevis<\/em><\/strong><strong>).<\/strong> To w\u0142a\u015bnie na podstawie \u0142aci\u0144skiej nazwy powsta\u0142o okre\u015blenie \u201eksenobot\u201d. Co ciekawe, s\u0142owo <em>ksen\u00f3s<\/em> oznacza po grecku <em>obcy<\/em>, cho\u0107 niegdy\u015b oznacza\u0142o r\u00f3wnie\u017c <em>go\u015bcia<\/em>. W kontek\u015bcie projektu ameryka\u0144skich naukowc\u00f3w nazwa ksenobot jest wi\u0119c wyj\u0105tkowo adekwatna. Taki termin doskonale oddaje charakter ca\u0142kowicie nowych twor\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 zago\u015bci\u0107 w naszym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ksenoboty \u2013 zastosowanie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"407\" src=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-1024x407.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-32653\" srcset=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-1024x407.png 1024w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-300x119.png 300w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-768x305.png 768w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-1536x610.png 1536w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-2048x813.png 2048w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-696x276.png 696w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-1068x424.png 1068w, https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/mdop-1057x420.png 1057w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Cho\u0107 ksenoboty wygl\u0105daj\u0105 jak proste organizmy, ich specyfika otwiera wiele mo\u017cliwo\u015bci. \u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/cdorgs.github.io\/\" rel=\"external nofollow\">CDOs<\/a> (CC BY-SA 4.0)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p> <\/p>\n\n\n\n<p>Biologiczne roboty oferuj\u0105 naprawd\u0119 sporo mo\u017cliwo\u015bci. W przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 wykorzystane w r\u00f3\u017cnych dziedzinach naszego \u017cycia, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do usprawnienia wielu proces\u00f3w. <strong>Naukowcy jednak najwi\u0119kszy nacisk k\u0142ad\u0105 na wykorzystanie ksenobot\u00f3w w medycynie i ochronie \u015brodowiska<\/strong>. To ich podstawowe za\u0142o\u017cenie, kt\u00f3rym kierowali si\u0119 podczas projektowania robot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksenoboty b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zaprogramowane mi\u0119dzy innymi do nast\u0119puj\u0105cych zada\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>rozprowadzanie lek\u00f3w w organizmie,<\/li><li>wykrywanie radioaktywnych zanieczyszcze\u0144,<\/li><li>kontrolowanie jako\u015bci powietrza,<\/li><li>oczyszczanie m\u00f3rz i ocean\u00f3w z toksycznych \u015bmieci.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Na podstawie symulacji przeprowadzonych na komputerach Deep Green uda\u0142o si\u0119 wyodr\u0119bni\u0107 kilka tysi\u0119cy modeli nowych organizm\u00f3w, kt\u00f3rych wewn\u0119trzna struktura odpowiada\u0142a konkretnym zastosowaniom. <strong>Ksenoboty \u017cyj\u0105 w s\u0142odkich wodach, a zakres temperatur odpowiedni do ich funkcjonowania wynosi od 4 do 26 stopni Celsjusza. <\/strong>Twory te nie mog\u0105 si\u0119 rozmna\u017ca\u0107, ale istniej\u0105 sposoby, aby wyd\u0142u\u017cy\u0107 ich \u017cycie. Jednym z nich jest umieszczenie \u017cywych robot\u00f3w w bogatej w sk\u0142adniki od\u017cywcze kulturze kom\u00f3rkowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u017bywe roboty i ich zdolno\u015b\u0107 do autoregeneracji<\/h2>\n\n\n\n<p>Opracowanie ksenobot\u00f3w to niebywale zaawansowane przedsi\u0119wzi\u0119cie, kt\u00f3re wymaga\u0142o ogromnej wiedzy projektant\u00f3w. Nie bez znaczenia jest tak\u017ce potencja\u0142 wyspecjalizowanych urz\u0105dze\u0144 o niesamowitej mocy obliczeniowej. <strong>Aby \u017cywe roboty mog\u0142y by\u0107 realnie wykorzystywane w przysz\u0142o\u015bci, musz\u0105 by\u0107 one dopracowane pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem<\/strong>. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce naukowcy z Vermont doskonale poradzili sobie z tym zadaniem. Ksenoboty s\u0105 w stanie nawet samodzielnie si\u0119 regenerowa\u0107, co bez w\u0105tpienia jest ogromn\u0105 przewag\u0105 nad dotychczas znanymi robotami budowanych z metalu i tworzyw sztucznych. <strong>Fakt, \u017ce ksenoboty tworzone s\u0105 z materia\u0142\u00f3w naturalnych, ma tak\u017ce dodatkowy pozytywny aspekt<\/strong>. S\u0105 one ca\u0142kowicie biodegradowalne, a tym samym nie przyczyni\u0105 si\u0119 do zatruwania naszej planety.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ksenoboty \u2013 czy jest czego si\u0119 obawia\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Eksperymenty z \u017cywymi robotami budz\u0105 zar\u00f3wno fascynacj\u0119, jak i niema\u0142e kontrowersje<\/strong>. Pomimo wielu prawdopodobnych korzy\u015bci, kt\u00f3rych b\u0119dziemy mogli do\u015bwiadczy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, wielu ludzi przeciwstawia je z nieetyczn\u0105 ingerencj\u0105 w to, co naturalne. To tak zwana <em>zabawa w Boga<\/em>, kt\u00f3ra dla sporej cz\u0119\u015bci os\u00f3b jest czym\u015b bardzo nieodpowiednim. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce obawy dotycz\u0105ce zagro\u017ce\u0144 kryj\u0105cych si\u0119 za tak innowacyjnymi rozwi\u0105zaniami. Wykorzystanie kom\u00f3rek od \u017cywego stworzenia, implementacja algorytm\u00f3w ewolucyjnych, modyfikacja biologiczna \u2013 wszystko to rodzi wiele pyta\u0144, nad kt\u00f3rymi czasami warto d\u0142u\u017cej si\u0119 zastanowi\u0107. Miejmy jednak nadziej\u0119, \u017ce praca naukowc\u00f3w z Vermont mimo wszystko przyczyni si\u0119 do poznania i lepszego zrozumienia otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata oraz prawami, kt\u00f3re nim rz\u0105dz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Robotyka, biologia i medycyna w jednym<\/h2>\n\n\n\n<p>W sk\u0142adzie zespo\u0142u projektuj\u0105cego ksenoboty znale\u017ali si\u0119 mikrochirurg Douglas Blackiston, ekspert w dziedzinie sztucznej inteligencji Sam Kriegman, profesor biologii na Tufts University Michael Levin oraz profesor informatyki z University of Vermont Josh Bongard. <strong>Projektanci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce ksenoboty s\u0105 organizmy o ogromnym potencjale, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 w sobie zagadnienia z pogranicza robotyki, biologii i medycyny<\/strong>. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w projekt ksenobot\u00f3w pozwoli w przysz\u0142o\u015bci naprawia\u0107 wady wrodzone, przeprogramowa\u0107 guzy na zdrow\u0105 tkank\u0119, regenerowa\u0107 j\u0105 po urazach, a nawet przeciwdzia\u0142a\u0107 starzeniu si\u0119 organizm\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozw\u00f3j technologii w ostatnich latach nabra\u0142 prawdziwego tempa, oferuj\u0105c coraz to nowsze rozwi\u0105zania w niemal ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia. Jedn\u0105 z niedawno opracowanych nowo\u015bci s\u0105 ksenoboty, czyli \u017cywe roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Brzmi abstrakcyjnie? To dopiero pocz\u0105tek.&nbsp; Rozw\u00f3j biotechnologii na przestrzeni lat, czyli sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 ksenoboty Biotechnologia to dziedzina, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy zagadnienia z zakresu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":32650,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[2016],"tags":[7136,7133,7132,7135,559,7134],"table_tags":[],"class_list":["post-32648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esej","tag-biologiczne-roboty","tag-biotechnologia","tag-inzynieria-genetyczna","tag-ksenoboty","tag-sztuczna-inteligencja","tag-zywe-roboty"],"jetpack_publicize_connections":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.8.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/speedtestpl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-10T19:13:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"MK\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@speedtestpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@speedtestpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"MK\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/\",\"url\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/\",\"name\":\"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg\",\"datePublished\":\"2021-05-10T19:13:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/1426fa1c9302fa18bcb14ed53992cd1d\"},\"description\":\"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg\",\"width\":1024,\"height\":576,\"caption\":\"\u017caba ksenoboty\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z&#8230; kom\u00f3rek \u017cab\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/\",\"name\":\"SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci\",\"description\":\"Rankingi ISP, newsy i opinie ze \u015bwiata IT, recenzje sprz\u0119tu, gry, motoryzacja\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/1426fa1c9302fa18bcb14ed53992cd1d\",\"name\":\"MK\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75d5aaee5ed187f8794b75d17292e93f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75d5aaee5ed187f8794b75d17292e93f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"MK\"},\"url\":\"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/author\/marcin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci","description":"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci","og_description":"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?","og_url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/","og_site_name":"SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/speedtestpl\/","article_published_time":"2021-05-10T19:13:42+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"MK","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@speedtestpl","twitter_site":"@speedtestpl","twitter_misc":{"Napisane przez":"MK","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/","url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/","name":"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z... kom\u00f3rek \u017cab - SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg","datePublished":"2021-05-10T19:13:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/1426fa1c9302fa18bcb14ed53992cd1d"},"description":"Naukowcy z University of Vermont opracowali programowalne biologicznie roboty stworzone z kom\u00f3rek \u017cab. Gdzie znajd\u0105 zastosowanie ksenoboty?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg","width":1024,"height":576,"caption":"\u017caba ksenoboty"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/ksenoboty-zywe-roboty-z-komorek-zab\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ksenoboty \u2013 \u017cywe roboty z&#8230; kom\u00f3rek \u017cab"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#website","url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/","name":"SpeedTest.pl Wiadomo\u015bci","description":"Rankingi ISP, newsy i opinie ze \u015bwiata IT, recenzje sprz\u0119tu, gry, motoryzacja","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/1426fa1c9302fa18bcb14ed53992cd1d","name":"MK","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75d5aaee5ed187f8794b75d17292e93f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75d5aaee5ed187f8794b75d17292e93f?s=96&d=mm&r=g","caption":"MK"},"url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/author\/marcin\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/zaba-ksenoboty.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p85ce0-8uA","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32648"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32731,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32648\/revisions\/32731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32648"},{"taxonomy":"table_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/table_tags?post=32648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}