{"id":30895,"date":"2020-12-05T19:00:00","date_gmt":"2020-12-05T18:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?p=30895"},"modified":"2020-12-06T13:03:10","modified_gmt":"2020-12-06T12:03:10","slug":"transhumanizm-wiecej-niz-cyborgi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/esej\/transhumanizm-wiecej-niz-cyborgi\/","title":{"rendered":"Transhumanizm \u2013 wi\u0119cej ni\u017c cyborgi"},"content":{"rendered":"\n

To filozofia, kt\u00f3ra wychodzi poza nasze dotychczasowe rozumienie gatunku ludzkiego. Transhumanizm celuje znacznie wy\u017cej, ni\u017c si\u0119ga nasza percepcja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czym jest transhumanizm?<\/h2>\n\n\n\n

Transhumanizm to nurt filozoficzny, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio dotyczy relacji cz\u0142owieka z technologi\u0105<\/strong>. Z tego maria\u017cu powstaje zupe\u0142nie nowe spojrzenie na otaczaj\u0105cy nas wszech\u015bwiat. Transhumanizm d\u0105\u017cy do korzystania ze wszystkich zasob\u00f3w, jakie mamy wok\u00f3\u0142 siebie \u2013 nawet gdy prowadzi to do eksperyment\u00f3w, z kt\u00f3rych nikt nie wraca ju\u017c taki sam.<\/p>\n\n\n\n

Co by by\u0142o, gdyby\u015bmy mogli by\u0107 kimkolwiek zechcemy, przyjmowa\u0107 dowoln\u0105 form\u0119, \u017cy\u0107 wiecznie i nie mie\u0107 nad sob\u0105 \u017cadnego ograniczenia?<\/strong> To utopijna wizja, kt\u00f3ra jest r\u00f3wnie ekscytuj\u0105ca, co przera\u017caj\u0105ca. Tworzy nam to pewien idea\u0142 \u201epostcz\u0142owieka\u201d, nomada podr\u00f3\u017cuj\u0105cego przez galaktyki. To kto\u015b, kto mo\u017ce odkrywa\u0107 wiedz\u0119 na temat element\u00f3w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re teraz wydaj\u0105 si\u0119 nam niepoj\u0119te \u2013 system moralny r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie odmienny. Zwr\u00f3\u0107my jednak uwag\u0119 na kwesti\u0119, kt\u00f3ra jest bardziej przera\u017caj\u0105ca ni\u017c jakakolwiek inna. Transhumanizm to jeden z aspekt\u00f3w technologii, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy unikn\u0105\u0107<\/strong>. Kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce zmieniaj\u0105c \u015bwiat wok\u00f3\u0142 nas \u2013 zaczynaj\u0105c od kszta\u0142towania kamieni w narz\u0119dzia, przez wykorzystanie pary do nap\u0119dzana maszyn, po wej\u015bcie w \u015bwiat digitalizacji \u2013 zmieniamy te\u017c siebie. Ma on jednak by\u0107 w domy\u015ble t\u0105 magiczn\u0105 \u201ebarier\u0105\u201d, kiedy zmienimy wszystko i nie pozostawimy sobie ju\u017c praktycznie \u017cadnego pola do dalszych rewolucji.<\/p>\n\n\n\n

To dzieje si\u0119 ju\u017c teraz<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dowodzi tego chocia\u017cby Neuralink<\/a> Elona Muska. \u015awiadcz\u0105 o tym tak\u017ce nasze tendencje w kierunku nienaturalnego usprawniania samych siebie. Miejsce obecnie ju\u017c trywialnych pod wzgl\u0119dem technologii dzia\u0142a\u0144 takich jak operacje plastyczne zaj\u0119\u0142y modyfikacje pokroju interfejsu mi\u0119dzy m\u00f3zgiem a maszyn\u0105. Transhumanizm jest faktem \u2013 procesem, post\u0119puj\u0105c\u0105 filozofi\u0105 i tendencj\u0105 rozwojow\u0105 na najbli\u017csze setki lat<\/strong>. Przyjrzyjmy mu si\u0119 dok\u0142adnie, by lepiej zrozumie\u0107, z czym si\u0119 tak naprawd\u0119 zmagamy i jaki to b\u0119dzie mie\u0107 wp\u0142yw na nasz gatunek.<\/p>\n\n\n\n

Definicja czego\u015b, co \u0142amie dotychczasowe definicje<\/h2>\n\n\n\n

Spory na temat znaczenia i istoty naszego gatunku trwaj\u0105 praktycznie od pocz\u0105tku historii. Jako ludzie mamy pewn\u0105 tendencj\u0119 do podkre\u015blania swojej warto\u015bci i odmienno\u015bci od innych form \u017cycia na naszej planecie. Ma\u0142o tego \u2013 przekraczamy ten poziom i przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce to w\u0142a\u015bnie my jeste\u015bmy w centrum ca\u0142ego wszech\u015bwiata. Nie ekosystem, nawet nie system planetarny, a ca\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 mia\u0142aby si\u0119 kr\u0119ci\u0107 wok\u00f3\u0142 nas. Transhumanizm ma w sobie co\u015b z romantycznego spojrzenia na te tematy jeszcze raz. To weryfikacja naszego miejsca we wszech\u015bwiecie z naciskiem na niemal nieograniczony potencja\u0142 technologii<\/strong>. Transhumani\u015bci twierdz\u0105, \u017ce mo\u017cemy kontrolowa\u0107 samo to, kim jeste\u015bmy. Nie b\u0119dziemy jednak robi\u0107 tego poprzez tradycyjne metody \u2013 ci\u0119\u017cko pracuj\u0105c nad swoim cia\u0142em czy charakterem. D\u0105\u017cenie do idea\u0142u przyjmie inn\u0105 form\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Transhumanizm zak\u0142ada, \u017ce zmienimy si\u0119 z pomoc\u0105 technologii. Wymienimy nasze serca na niezawodne mechanizmy, dodajemy sobie kolejne r\u0119ce do sprawniejszej pracy, przekszta\u0142cimy nasze oczy, by widzie\u0107 wszystko, czego do tej pory zabrania\u0142o nam nasze cia\u0142o<\/strong>. To niesko\u0144czony potencja\u0142 \u2013 cyborgizacja, ale o innym wygl\u0105dzie ni\u017c z kresk\u00f3wek czy film\u00f3w. Po prostu w pewnym momencie staniemy si\u0119 superorganizmami z pogranicza biologii i techniki. Nie znaczy to, \u017ce jakkolwiek b\u0119dziemy przypomina\u0107 form\u0119, z kt\u00f3rej si\u0119 wywodzimy \u2013 prost\u0105 otoczk\u0119 biologicznych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To mo\u017ce by\u0107 spore zagro\u017cenie \u2013 transhumanizm zmieni postrzeganie nas jako ludzi<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Transhumanizm sprawi, \u017ce na pewnym etapie dojdziemy do konfrontacji z nami samymi<\/strong>. Przede wszystkim z naszymi cia\u0142ami \u2013 b\u0119dziemy patrze\u0107 na nie inaczej. Ju\u017c teraz w wielu krajach, gdzie medycyna estetyczna \u015bwi\u0119ci triumfy, cia\u0142o jest nieco innym bytem spo\u0142ecznym ni\u017c 20\u201330 lat temu. Problem jednak stanowi nasza psychika: jeste\u015bmy mocno zwi\u0105zani z tym, jak wygl\u0105damy. Kiedy my\u015blimy o swojej to\u017csamo\u015bci, nie wyobra\u017camy sobie naszego m\u00f3zgu \u2013 raczej nasz\u0105 twarz, nasz wygl\u0105d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Oznacza to, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 transhumanistyczna przyb\u0119dzie do nas z czym\u015b odmiennym, zupe\u0142nie nowym. Cia\u0142o stanie si\u0119 bardziej tymczasowym polem do rozbudowy. Ma to swoje wady, ale ma tak\u017ce zalety. Gdy patrzymy na to z dzisiejszej perspektywy, mo\u017ce to budzi\u0107 spore w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 przywi\u0105zujemy ogromn\u0105 wag\u0119 do fizyczno\u015bci, wygl\u0105du i atrakcyjno\u015bci. To si\u0119 musi zmieni\u0107 i zapewne tak b\u0119dzie. Spora cz\u0119\u015b\u0107 transhumanist\u00f3w wci\u0105\u017c jednak skupia si\u0119 na fizycznym znaczeniu tych zmian. Odej\u015bcie od sztywnego postrzegania naszej to\u017csamo\u015bci prowadzi natomiast w nieco inne obszary rozmy\u015bla\u0144 na temat naszego miejsca we wszech\u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Transhumanizm a posthumanizm \u2013 kim b\u0119dzie \u201epostcz\u0142owiek\u201d?<\/h2>\n\n\n\n

\u201ePostcz\u0142owiek\u201d to efekt romansu transhumanizmu z rzeczywisto\u015bci\u0105. Ma by\u0107 spadkobierc\u0105 technologii, naszej biologii i zmian spo\u0142ecznych, jednak nie wiemy, jak\u0105 form\u0119 przyjmie. Warto tu odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do eksperymentu my\u015blowego \u201e<\/strong>m\u00f3zgu w naczyniu<\/strong><\/a>\u201d<\/strong>. By\u0107 mo\u017ce tak naprawd\u0119 nasze cia\u0142o nie ma znaczenia dla naszej rzeczywisto\u015bci, a percepcja mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 w obszarze naszego umys\u0142u i nie wykracza\u0107 poza to. Postcz\u0142owiek nie musi by\u0107 cz\u0142owiekiem. Raczej nim nie b\u0119dzie \u2013 nie b\u0119dzie tak\u017ce nadcz\u0142owiekiem z teorii Nietzschego. Kim zatem b\u0119dzie taka istota?<\/p>\n\n\n\n

Tego obecnie nie wiemy i nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107. To jedno z zagro\u017ce\u0144 transhumanizmu \u2013 nie mamy poj\u0119cia, jak zmieni si\u0119 postrzeganie \u015bwiata przez naszych dziedzic\u00f3w<\/strong>. By\u0107 mo\u017ce nies\u0142usznie obawiamy si\u0119 o to, \u017ce nagle roboty dojd\u0105 do wniosku, i\u017c ludzko\u015b\u0107 jest nieekologiczna albo niepraktyczna i nale\u017cy j\u0105 usun\u0105\u0107. By\u0107 mo\u017ce dla ludzi przysz\u0142o\u015bci takie warto\u015bci b\u0119d\u0105 czym\u015b normalnym. Raczej nie \u2013 destrukcja nie le\u017cy w nurcie naszych cn\u00f3t, a w domy\u015ble postcz\u0142owiek ma by\u0107 w\u0142a\u015bnie ich powiernikiem. Posthumanizm to bardzo skomplikowany temat. Niewykluczone, \u017ce w nied\u0142ugiej przysz\u0142o\u015bci tak b\u0119dzie nazywa\u0142a si\u0119 panuj\u0105ca epoka. Pozostaje jedynie pytanie, czy b\u0119dzie to epoka rozwoju, czy te\u017c dominowa\u0107 b\u0119dzie zniszczenie i spe\u0142ni\u0105 si\u0119 dystopijne wizje.<\/p>\n\n\n\n

\u015awiat transhumanistyczny to \u015bwiat bogactwa \u2013 nie tylko w kontek\u015bcie ekonomicznym<\/h2>\n\n\n\n

Dysponuj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwem ludzi-maszyn, kt\u00f3rzy byliby w stanie zapewni\u0107 sobie samowystarczalno\u015b\u0107, bogactwo nie by\u0142oby problemem. By\u0107 mo\u017ce odej\u015bcie od natury ludzkiej spowodowa\u0142oby tak\u017ce odej\u015bcie od naszej wrodzonej zach\u0142anno\u015bci i d\u0105\u017cenia do eksploatacji innych ludzi na wszelkie sposoby.<\/p>\n\n\n\n

To jednak tylko jedna strona medalu. \u015awiat, w kt\u00f3rym doskonale rozumiemy jego zasady, kt\u00f3ry nie ma przed nami tajemnic, kt\u00f3ry postrzegamy nieznanymi dzi\u015b procesami percepcyjnymi \u2013 to tak\u017ce element transhumanizmu<\/strong>. To wrota do nowych odkry\u0107 w nas samych albo w tym, czym si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci staniemy. Transhumanistyczne podej\u015bcie otwiera nas na ca\u0142y \u015bwiat kolejnych dozna\u0144 emocjonalnych i pewnie jeszcze innych, dzi\u015b nienazwanych, ale przypominaj\u0105cych nasze zwyk\u0142e uczucia.<\/p>\n\n\n\n

Sam transhumanizm, je\u015bli dokona redefinicji cz\u0142owieka, tak naprawd\u0119 stworzy jego pierwsz\u0105 skuteczn\u0105 definicj\u0119 \u2013 tak\u0105, kt\u00f3ra spojrzy na nas innym okiem, bardziej \u015bwiadomym. Co mo\u017ce nas przera\u017ca\u0107 w \u201epostludziach\u201d? Inna perspektywa mo\u017ce pozwoli\u0107 cz\u0142owiekowi przysz\u0142o\u015bci bardzo precyzyjnie nas oceni\u0107 i wypunktowa\u0107 wszystkie wady. B\u0119dzie to znacznie ch\u0142odniejszy kube\u0142 zimnej wody od oceny starszych pokole\u0144 przez nowe pokolenia. To jednak problem, kt\u00f3ry b\u0119dzie dotyczy\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy urodz\u0105 si\u0119 dopiero za kilkadziesi\u0105t czy kilkaset lat.<\/p>\n\n\n\n

Transhumanizm a ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 czy to nowa religia?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na razie transhumanist\u00f3w odbiera si\u0119 osoby, kt\u00f3re w pewnym sensie tworz\u0105 system wierze\u0144 \u2013 w\u0142asn\u0105 religi\u0119. Sam transhumanizm jest u swoich podstaw filozofi\u0105, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 ruch\u00f3w tego typu ma zwyczaj tworzenia alternatywnych pogl\u0105d\u00f3w na \u015bwiat w stosunku do religii uniwersalnych. Nie inaczej jest i tutaj \u2013 chocia\u017c tym razem filozofia nie rywalizuje z religi\u0105<\/strong>. W praktyce jest nieco inaczej: filozofia staje si\u0119 religi\u0105. Transhumanizm bardzo cz\u0119sto okre\u015blany jest w\u0142a\u015bnie tym mianem \u2013 ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107, czy s\u0142usznie, czy te\u017c nie. Prawda jest taka, \u017ce zebra\u0142 on grono wr\u0119cz \u201ewyznawc\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 broni\u0107 paradygmat\u00f3w transhumanistycznych w ka\u017cdym mo\u017cliwym obszarze, lecz to jeszcze nie czyni z niego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Samo spojrzenie ko\u015bcio\u0142a na transhumanizm jest raczej niedoprecyzowane. Nie wiadomo, jaki odzew zdob\u0119dzie rewolucja tego typu. Wiara chrze\u015bcija\u0144ska w Polsce jest bardzo silna \u2013 z pewno\u015bci\u0105 spora cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w b\u0119dzie traktowa\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 jako autorytet w kwestii transhumanizmu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 postrzeganie jednostki ludzkiej w katolickim rozumieniu, wydaje si\u0119, \u017ce nie ma ani przyzwolenia na transhumanizm, ani bezwzgl\u0119dnego zakazu. By\u0107 mo\u017ce to zbyt odleg\u0142y temat, by sta\u0142 si\u0119 przedmiotem debaty w\u015br\u00f3d wysoko postawionych przedstawicieli w\u0142adzy ko\u015bcio\u0142a. Podej\u015bcie na przyk\u0142ad do sztucznej inteligencji w religijnych spo\u0142eczno\u015bciach znacz\u0105co si\u0119 zmieni\u0142o \u2013 \u015bwiadectwem tego mo\u017ce by\u0107 odwo\u0142anie si\u0119 do AI w trakcie modlitwy przez papie\u017ca Franciszka<\/strong>. Wyra\u017ca\u0142 on w niej pewn\u0105 obaw\u0119 przed tym, \u017ce sztuczna inteligencja mo\u017ce doprowadzi\u0107 do du\u017cej destabilizacji. Tak samo jest zreszt\u0105 z transhumanizmem.<\/p>\n\n\n\n

Transhumanizm \u2013 zagro\u017cenia s\u0105 bardzo klarowne<\/h2>\n\n\n\n

Zagro\u017cenia zwi\u0105zane z transhumanizmem dotycz\u0105 przede wszystkim kwestii totalnej kontroli nad ludzkim istnieniem w wydaniu totalitarnych re\u017cim\u00f3w<\/strong>. Fani transhumanizmu powiedz\u0105, \u017ce to wypaczenie i deprawacja ich idei. Fakty s\u0105 jednak takie, \u017ce rozw\u00f3j tej filozofii by\u0142by jak najbardziej na r\u0119k\u0119 autorytarnym rz\u0105dom. To nie tylko prosty spos\u00f3b na stworzenie doskona\u0142ej kadry zarz\u0105dzaj\u0105cej produkcj\u0105 czy pracuj\u0105cej w wielu trudnych do zautomatyzowania sektorach. To tak\u017ce szansa na rz\u0105dzenie ludzkimi my\u015blami i m\u00f3zgami<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W nieodpowiednich r\u0119kach transhumanizm b\u0119dzie re\u017cimem brutalniejszym i trudniejszym do obalenia od jakiegokolwiek innego w historii. Mo\u017ce doprowadzi\u0107 do stworzenia nowych kast i podzia\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych. \u015acis\u0142e regulacje s\u0105 tu kluczowe \u2013 inaczej musimy liczy\u0107 si\u0119 z zagro\u017ceniami podobnymi jak w przypadku edycji DNA metod\u0105 CRISPR.<\/p>\n\n\n\n

De facto zagro\u017cenia zwi\u0105zane z transhumanizmem mo\u017cemy podzieli\u0107 na dwie cz\u0119\u015bci: filozoficzne oraz pragmatyczne.<\/p>\n\n\n\n