{"id":29691,"date":"2020-08-04T23:53:15","date_gmt":"2020-08-04T21:53:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/?p=29691"},"modified":"2020-08-05T00:00:14","modified_gmt":"2020-08-04T22:00:14","slug":"sledzenie-a-monitorowanie-czyli-jak-rzad-zbiera-dane-o-lokalizacji-komorek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.speedtest.pl\/wiadomosci\/news\/sledzenie-a-monitorowanie-czyli-jak-rzad-zbiera-dane-o-lokalizacji-komorek\/","title":{"rendered":"\u015aledzenie a monitorowanie, czyli jak rz\u0105d zbiera dane o lokalizacji kom\u00f3rek"},"content":{"rendered":"\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zgodnie z wcze\u015bniejszymi doniesieniami, rz\u0105d (a dok\u0142adniej Ministerstwo Cyfryzacji) zbiera od operator\u00f3w sieci kom\u00f3rkowych informacje dotycz\u0105ce lokalizacji Polak\u00f3w. W sieci od razu pojawi\u0142y si\u0119 informacje o \u015bledzeniu naszych telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych. Przy czym warto zastanowi\u0107 si\u0119, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 typowe \u015bledzenie od zwyk\u0142ego monitorowania, jakie prowadzi chocia\u017cby Google, kt\u00f3remu udost\u0119pniamy dane o swojej lokalizacji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142a sytuacja zwi\u0105zana z pandemi\u0105 koronawirusa pokazuje, jakie jest podej\u015bcie obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw do rz\u0105dz\u0105cych. Wida\u0107 to zar\u00f3wno po reakcjach na dane obostrzenia, jak i poziomie zaufania wobec aplikacji \u015bledz\u0105cych kontakty mi\u0119dzyludzkie w celu ograniczenia rozprzestrzeniania si\u0119 koronawirusa. No i tutaj dochodzimy ju\u017c do sedna sprawy. Bo, jak w kontek\u015bcie rz\u0105du pojawi si\u0119 s\u0142owo „\u015bledzenie”, to na my\u015bl przechodz\u0105 skojarzenia zwi\u0105zane z inwigilacj\u0105 obywateli i konkretnych os\u00f3b. Z kolei w rzeczywisto\u015bci mamy tutaj do czynienia z monitorowaniem, kt\u00f3re ma na celu ocen\u0119 wp\u0142ywu sposobu poruszania si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w po terenie kraju na zaka\u017cenia koronawirusem. Przy czym podobne dane zbieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne firmy. Dobrym przyk\u0142adem jest Google, kt\u00f3re u\u017cywa ich do oceny zat\u0142oczenia konkretnych miejsc w danych porach dnia, czy te\u017c oszacowania czasu podr\u00f3\u017cy i omini\u0119cia kork\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Co rz\u0105d wie o naszych telefonach?<\/h2>\n\n\n\n

Fakt monitorowania sposobu poruszania si\u0119 Polak\u00f3w po terenie kraju potwierdzi\u0142 Marek Zag\u00f3rski, minister cyfryzacji. W wywiadzie dla Onetu<\/a> podzieli\u0142 si\u0119 informacj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 \u015brodowiska analitycznego. Korzysta ono m.in. z anonimowych danych pochodz\u0105cych od operator\u00f3w sieci kom\u00f3rkowych.<\/p>\n\n\n\n

„(…) rozwin\u0119li\u015bmy zestaw narz\u0119dzi, kt\u00f3re roboczo nazywamy centralnym \u015brodowiskiem analitycznym. To system, kt\u00f3ry pozwala na opracowanie np. analiz dotycz\u0105cych przemieszczania si\u0119 Polak\u00f3w, a dok\u0142adnie ich telefon\u00f3w, pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi regionami kraju, m.in. na podstawie anonimowych danych od operator\u00f3w telekomunikacyjnych”. – Marek Zag\u00f3rski, minister cyfryzacji<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Dane, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 operatorzy, pozwalaj\u0105 na ocen\u0119 naszej mobilno\u015bci. Oznacza to, \u017ce dzi\u0119ki temu Ministerstwo Cyfryzacji wie, czy Polacy w konkretnych dniach i godzinach siedz\u0105 w jednym miejscu (np. domu), przemieszczaj\u0105 si\u0119 w obr\u0119bie zasi\u0119gu kilku najbli\u017cszych stacji bazowych, poruszaj\u0105 po mie\u015bcie czy mo\u017ce je\u017cd\u017c\u0105 mi\u0119dzy powiatami albo te\u017c zmierzaj\u0105 w kierunku konkretnych miejscowo\u015bci turystycznych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

„Mo\u017cemy w ten spos\u00f3b zobaczy\u0107, jaka jest mobilno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w pomi\u0119dzy konkretnymi powiatami. Dzi\u0119ki temu, je\u017celi wiemy, \u017ce na jakim\u015b terenie jest wi\u0119cej zachorowa\u0144, s\u0142u\u017cby w innych regionach, w tym sanepid, mog\u0105 si\u0119 lepiej przygotowa\u0107 na potencjalny wzrost liczby przypadk\u00f3w. Przyk\u0142adowo, podczas d\u0142ugiego weekendu majowego widzieli\u015bmy, ile mniej wi\u0119cej os\u00f3b pojecha\u0142o z Warszawy nad morze i do jakich dok\u0142adnie miejscowo\u015bci”. – Marek Zag\u00f3rski o mo\u017cliwo\u015bciach analizy dostarczanych danych<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

„\u015aledzenie” z anonimizacj\u0105 danych, czyli monitoring zachowa\u0144<\/h2>\n\n\n\n

To, co jest najwa\u017cniejsze, to oczywi\u015bcie poszanowanie naszej prywatno\u015bci. Dane, kt\u00f3re przekazuj\u0105 operatorzy, nie pozwalaj\u0105 na identyfikacj\u0119 konkretnych os\u00f3b. Nie ma r\u00f3wnie\u017c mowy o udost\u0119pnianiu \u017cadnych danych osobowych oraz takich, kt\u00f3re mo\u017cna by przypisa\u0107 do konkretnego u\u017cytkownika danej sieci.<\/p>\n\n\n\n

„Nie zbieramy \u017cadnych danych osobowych. (…) Wiemy tylko, \u017ce np. tysi\u0105c telefon\u00f3w przemie\u015bci\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy jednym a drugim BTS-em”. – Marek Zag\u00f3rski o kwestiach zwi\u0105zanych z prywatno\u015bci\u0105<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Od strony prawnej aspekt ten reguluje Dz.U.2020.374, czyli jeden z zapis\u00f3w Tarczy Antykryzysowej 2.0. Projekt tego rozporz\u0105dzenia by\u0142 dyskutowany w mediach na pocz\u0105tku kwietnia tego roku.<\/p>\n\n\n\n

Art. 11f. [Udost\u0119pnianie ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw informatyzacji danych o lokalizacji urz\u0105dze\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w ko\u0144cowych]<\/p>

1. W zwi\u0105zku z przeciwdzia\u0142aniem COVID-19, podczas stanu zagro\u017cenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej, operator w rozumieniu przepis\u00f3w ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 2460 oraz z 2020 r. poz. 374 i 695) jest obowi\u0105zany do udost\u0119pniania ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw informatyzacji danych lokalizacyjnych, obejmuj\u0105cych okres ostatnich 14 dni, telekomunikacyjnego urz\u0105dzenia u\u017cytkownika ko\u0144cowego chorego na chorob\u0119 zaka\u017an\u0105 COVID-19 lub obj\u0119tego kwarantann\u0105, na \u017c\u0105danie oraz w spos\u00f3b i w formie ustalonej przez ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw informatyzacji.<\/p>

2. Operator w rozumieniu przepis\u00f3w ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne na \u017c\u0105danie ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw informatyzacji jest obowi\u0105zany do przekazania w spos\u00f3b i w formie ustalonej przez tego ministra, w celu przeciwdzia\u0142ania COVID-19, podczas stanu zagro\u017cenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej zanonimizowanych danych lokalizacyjnych urz\u0105dze\u0144 ko\u0144cowych u\u017cytkownik\u00f3w ko\u0144cowych.<\/p>

3. Zgoda u\u017cytkownika ko\u0144cowego na przetwarzanie i udost\u0119pnianie danych, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, nie jest wymagana.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Jaka jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy monitoringiem a typow\u0105 inwigilacj\u0105?<\/h2>\n\n\n\n

Pewnie zastanawiacie si\u0119, gdzie nale\u017ca\u0142oby dzisiaj postawi\u0107 granic\u0119 pomi\u0119dzy tzw. dobrym \u015bledzeniem (czyli monitoringiem bazuj\u0105cym na anonimowych danych) i inwigilacj\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do szpiegowania konkretnych obywateli. Nie mamy co si\u0119 oszukiwa\u0107. Wszystko opiera si\u0119 tutaj na zaufaniu. Przy nie chodzi tutaj o zaufanie wzgl\u0119dem rz\u0105du, a firm, kt\u00f3re dysponuj\u0105 informacjami pozwalaj\u0105cymi na odtworzenie schematu poruszania si\u0119 danej osoby. W tym konkretnym przypadku m\u00f3wimy o informacjach, kt\u00f3re s\u0105 przekazywane przez operator\u00f3w w konkretnej ustalonej formie. Ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce nie mamy tutaj do czynienia z „suchymi danymi”, w kt\u00f3rych ka\u017cdy telefon ma przypisany unikalny (ale zanonimizowany) identyfikator, czy mo\u017ce s\u0105 to dane zagregowane opisuj\u0105ce zachowanie grup u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ministerstwo Cyfryzacji por\u00f3wnuje dane otrzymywane od operator\u00f3w z informacjami dostarczanymi przez narz\u0119dzia u\u017cywane do analizy skuteczno\u015bci kampanii reklamowych. Co prawda bazuj\u0105 one na du\u017co mniejszej pr\u00f3bce, jednak pozwalaj\u0105 na potwierdzenie prawid\u0142owo\u015bci danych dostarczonych przez operator\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jednak nie w ka\u017cdym kraju dzia\u0142a to w taki spos\u00f3b. W sierpniu zesz\u0142ego roku pojawi\u0142y si\u0119 w mediach doniesienia o tym, \u017ce pracownicy Huawei pomagali re\u017cimowemu rz\u0105dowi Ugandy w szpiegowaniu lidera tamtejszej opozycji. Przedstawiciele chi\u0144skiego giganta zaprzeczyli tym oskar\u017ceniom<\/a>. To samo zrobili przedstawiciele rz\u0105du. Jednak nie zmienia to faktu, \u017ce ugandyjska policja korzysta z rozbudowanej infrastruktury kamer<\/a>, kt\u00f3re s\u0105 wyposa\u017cone w mechanizmy rozpoznawania twarzy dostarczone przez Huawei.<\/p>\n\n\n\n

\n